Sistemi i transportit të shpejtë me autobusë BRT do të fillojë të ndërtohet në pranverën e vitit të ardhshëm nëse procedura shkon sipas planit. Kësaj jave Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim ka shpallur tenderin parakualifikues për ndërtimin e linjës së parë të sistemit të transportit të shpejtë me autobusë – BRT në Shkup. Kryetari i Qytetit të Shkupit, Orce Gjorgjievski, njoftoi një sistem të integruar me të cilin pasagjerët nuk do të paguajnë më veçmas kur kalojnë nga një lloj transporti publik në tjetrin.”Mos zbrit nga treni, dhe ke paguar 40 denarë, pastaj hip në autobus dhe paguan edhe 35 denarë të tjerë. Me një biletë mund të hipësh nga Zelenikova dhe të shkosh në Gjorçe Petrov”, shpjegoi Gjorgievski në “Studio e Natës” në 4TV.
BRT duhet të lidhë Gjorçe Petrovin me Aerodromin, dhe projekti parashikon gjithashtu blerjen e 40 autobusëve shtesë miqësorë me mjedisin. Sipas Gjorgievskit, frekuenca e planifikuar duhet t’u lejojë pasagjerëve të presin më pak se 6 minuta.
Qëllimi është që BRT, treni i qytetit dhe autobusët e rinj të bëhen tre alternativa për banorët e Shkupit që duan ta përdorin makinën më rrallë.Nëse e lidhim trenin e qytetit, autobusët e rinj dhe BRT-në, mendoj se banorët e Shkupit do të kenë tre alternativa vërtet të mira përveç makinës së tyre tha kryetari i Qytetit. Gjorgjievski pret që i gjithë projekti BRT të bëhet funksional deri në fund të mandatit të tij, nëse zbatimi shkon sipas planit.
Sipas zgjidhjes konceptuale, një depo do të jetë në Novo Lisiçe, ndërsa tjetra në Gjorçe Petrov, ku ndodhet baza e NQP “Shkup”.”Një parking është planifikuar të ndërtohet në depon Gjorçe Petrov. Ideja është që njerëzit që hyjnë në Shkup nga qytete të tjera do të mund të parkojnë këtu dhe menjëherë të hipin në autobusët BRT. Gjithashtu, banorët e lagjeve përreth, Hrom, Volkovo, Gjorçe Petrov 2, do të mund të vijnë këtu nga shtëpia me makinë ose biçikletë, dhe me transport publik për të arritur në qendër të qytetit për 20 minuta, dhe në Novo Lisiçe për 35 minuta”, thonë nga Qyteti i Shkupit.
Linja do të jetë afërsisht 12.8 kilometra e gjatë dhe do të shtrihet nga Gjorçe Petrov në Novo Lisiçe, me një total prej 22 stacionesh autobusësh. Projekti përfshin ndërtimin e korridorit të linjës së parë BRT, një stacion të ri në Novo Lisiçe dhe përmirësimin e stacionit ekzistues në Gjorçe Petrov.
Kompanitë e interesuara do të duhet së pari t’i nënshtrohen parakualifikimit dhe afati i fundit për dorëzimin e aplikimeve është 2 nëntori në orën 12:00 të mesditës. BERZH-i më parë miratoi një kredi prej 70 milionë eurosh për projektin, nga të cilat 40 milionë janë të destinuara për linjën e parë dhe 30 milionë për linjën e dytë. Tenderi ka të bëjë me infrastrukturën, ndërsa prokurimi i autobusëve do t’i nënshtrohet një procedure të veçantë. Projekti parashikon gjithashtu ndalesa inteligjente, një sistem informacioni për pasagjerët, mbledhje automatike të biletave dhe menaxhim të flotës dhe trafikut. I tërë projekti parashikon ndërtimin e dy linjave kryesore – Lindje-Perëndim dhe Veri-Jug, futjen në përdorim të autobusëve modernë me dysheme të ulët ÇNG/hibridë…
Në të njëjtën kohë, sistemi do të integrohet plotësisht me menaxhimin e trafikut të qytetit.Pritet që të ketë zgjatime deri në Radishani, dhe drejt Draçevës.
Projekti i shpallur me ambiciozitet u përball me një sërë kritikash dhe bllokimesh të ashpra. Ai u ndalua gjatë mandatit (2021-2025) të ish-kryetares së qytetit të Shkupit, Danella Arsovska, dhe u bllokua nga disa këshilltarë. Për këtë projekt, qeveria e udhëhequr nga LSDM siguroi një kredi prej 70 milionë eurosh nga Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH). Deri në vitin 2025, projekti u rikthye në skenë për shkak të zgjedhjeve lokale, kur BRT u bë përsëri ndër zgjidhjet infrastrukturore më të përmendura si nga qeveria ashtu edhe nga opozita. Kryetari i ri i Shkupit, Orce Gjorgievski, theksoi gjatë fushatës se do të vazhdonte projektin BRT. Në shkurt të këtij viti, ai tha se nuk do ta ndryshonte itinerarin nga Gjorçe Petrov në Novo Lisiçe, por vetëm itinerari nga Buteli në Kisella Vodë do të zgjerohej deri në Draçevë.
“Çfarë duhet të bëjmë, a duhet ta ndalojmë projektin? Shteti ka marrë kredi për të. Unë personalisht nuk e kam kritikuar kurrë këtë projekt, por kam pasur një vërejtje se duhet të zgjerohet deri në Draçevë për të mbuluar atë pjesë të qytetit dhe ne do ta bëjmë këtë”, tha Gjorgjievski më 6 shkurt të këtij viti.
Me vite, shkupjanëve ju premtohet një transport urban i shpejtë dhe efikas, mirëpo një premtim i tillë ka mbetur në letër. Vitet e fundit – përplasjet politike, akuzat e ndërsjella dhe hatër mbetjet midis VMRO-DPMNE dhe ish kryetares aktuale Danella Arsovska nuk kanë ndihmuar në ofrimin e një shërbimi më cilësor të udhëtimit me autobus në kryeqendrën e Maqedonisë. Në periudhën e kaluar ishte premtuar edhe tramvaji, apo edhe transporti i shpejtë me autobus, por ato mbetën vetëm projekte në sirtarët e kompetentëve. Premtimi për transport publik falas ishte një nga atutë kryesore të ish kryetares Danella Arsovska gjatë zgjedhjeve lokale, mirëpo ajo u ankua se nuk ka mbështetje për diçka të tillë nga shumica në Këshillin e Qytetit të Shkupit, ku sipas saj, të panumërta kanë qenë pengesat dhe obstruksionet për diçka të tillë.
BRT ka qenë projekt i ish-kryetarit Petre Shilegov dhe Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim e ka vlerësuar të mirë dhe ka miratuar një kredi prej 70 milionë eurosh, për të cilën paguhet gjobë për shkak se nuk është zbatuar. BRT në Shkup si projekt ishte realizuar nga administrata e mëparshme e qytetit, mirëpo jetësimin e tij deri në fund apo në vitin 2024, e kishte ngrirë udhëheqësia e re e Shkupit. Synimet ndër të tjerash ishin të zvogëlohet tollovia në trafik dhe të ulet ndotja e ajrit. Autobusët nga sistemi BRT ishte planifikuar të jenë me lëvizje hibride të gazit dhe energjisë elektrike dhe me një gjatësi prej 18 metrash. Ai ishte rishikuar, me arsyetimin se kishte më shumë mangësi janë anuluar, ndërsa projekti akoma mbetet në fazën fillestare, dhe si duket as nuk do të fillojë të ndërtohet.
Sipas autoriteteve të mëparshme në qytetin e Shkupit, plani po rishikohej sepse ka pasur një numër të madh të mangësive që janë konstatuar, duke pasur parasysh se para opinionit ishin vënë në pah një numër i madh vërejtjesh, jo vetëm për trasenë, por edhe për mënyrën se si do të zbatohet.
Suksesi i konceptit BRT ka kontribuar në përhapjen e këtyre sistemeve në të gjithë botën, kështu që sistemet e automjeteve aktualisht funksionojnë në mbi 180 qytete dhe shumë sisteme të tjera janë në proces ndërtimi ose planifikimi. Sistemet e ndryshme BRT funksionojnë edhe në metropolet e mëdha si Stambolli, Rio de Zhaneiro apo Meksiko Siti, ku gravitojnë me dhjetëra milionë banorë, ashtu edhe në qytetet më të vogla evropiane si Strasburgu apo Nanti në Francë. Sistemi më i afërt i BRT me Maqedoninë e Veriut ndodhet në Stamboll apo portën lindore të Ballkanit, në qytetin që lidh Evropën dhe Azinë. Metrobus, siç quhet ndryshe, është vënë në qarkullim në vitin 2007 dhe sot itinerari i tij është rreth pesëdhjetë kilometra. (koha.mk)
