Të premten, gazetarët protestuan në mënyrë solidare para Gjykatës Civile, duke reaguar ndaj vendimit skandaloz me të cilin kolegët e Investigative Reporting Lab (IRL) u dënuan për shpifje për njohuritë e paraqitura në emisionin dokumentar “Konspiracion kundër ajrit” në lidhje me biznesmenin dhe ish Zëvendëskryeministrin Koço Angjushev. Shoqata e Gazetarëve së bashku me ekipin ligjor të IRL po përgatit ankesë kundër aktgjykimit dhe pret që gjykata më e lartë të konstatojë ende një gjendje faktike të gabuar në këtë rast sepse aktgjykimi kërcënon seriozisht profesionin e gazetarit, lirinë e shprehjes dhe vlerat demokratike, duke mohuar se kolegët e IRL-së se janë gazetarë dhe medium, ndërsa emisioni është produkt mediatik nga fusha e gazetarisë investigative.
– Ky vendim gjyqësor i biznesmenit Angjushev ndaj kolegëve të Investigative Reporting Lab dhe një grupi gazetarësh që punojnë atje, mendojmë se do të jetë një shembull klasik shkollor se si të mos gjykohet apo si të mos bëhet vlerësimi gjyqësor kur është fjala për të drejtat e gazetarëve dhe temat që lidhen me lirinë e shprehjes. Jam shumë i bindur se pas disa vitesh këtë shembull do ta marrim si shembull për të treguar se si në vitin 2023 ka qenë një situatë që nuk duhej të ndodhte dhe të kujtojmë se kjo duhet të tejkalohet, thotë Dragan Sekullovski, drejtor ekzekutiv i SHGM-së në emisionin “Sloboden Peçat”, përcjell PRESSonline.al
Përpjekjet gazetareske hulumtuese për nxjerrjen e fajtorëve të ndotjes alarmante të ajrit në Shkup dhe Kavadar janë refuzuar nga gjykata dhe mohohet e gjithë puna gazetareske duke e parë nga prizmi i Ligjit për shoqatat e qytetarëve, duke hapur çështjen e rregullimit kundër vetërregullimit në sferën e gazetarisë profesionale dhe dilema nëse mediat online duhet të rregullohen në Ligjin për Media i cili u shfuqizua me ndryshimet e vitit 2014.
– Ka një keqkuptim brenda fellës, se po të pranohej si detyrim atëherë, kjo nuk do të ndodhte tani. Dua të them se ky është një keqinterpretim i gjërave, sepse në vitin 2012 qëllimi i asaj qeverie, në atë kohë ishte qeveria tjetër që synonte përmes petkut të rregullimit formal, të butë të mediave të impononte një rregullore të caktuar brenda përmbajtjes, dhe të rregullohet përmbajtja e internetit, thjesht kjo nuk është praktikë dhe nuk mund të bëhet me ligj për median. Është e qartë se për vetë mediat, pavarësisht nëse janë të regjistruar si shoqatë civile apo pavarësisht nëse janë media apo profesionist i lirë, respektivisht gazetar i pavarur, zbatohen disa rregulla loje, të cilat parashikohen në Ligjin Penal, në Ligjin për përgjegjësinë civile për shpifje ose fyerje dhe ligje absolutisht shtesë, nuk do të thotë se ato do të kontribuojnë në një përfundim të ndryshëm brenda gjykatës, sepse gjykata ka obligim të nxjerrë aktgjykime që janë në përputhje me standardet e Këshillit të Evropës, kurse Maqedonia është anëtare e Këshillit të Evropës dhe ka shumë gjykime që mund të ndihmojnë nëse gjyqtarët kanë dilema se si të vendosin për një rast të caktuar, thotë Sekullovski, përcjell PRESSonline.al
Ai thekson se në Maqedoni profesioni i gazetarit është profesion i lirë dhe kështu është praktikisht në të gjitha vendet e Evropës.
-Si profesion ka një rregullim të caktuar në vendet që kanë kapacitet të ulët demokratik, le të themi kështu është në Korenë e Veriut dhe tani nëse Maqedonia dëshiron të ndjekë shembuj negativë në botë, sigurisht që ka shembuj të tillë, por ne përpiqemi për një shoqëri më demokratike, të gjithë ne përpiqemi për integrim evropian dhe kështu duhet të mbyllet tema nëse gazetaria në Maqedoni duhet të rregullohet dhe në vend të kësaj të diskutohet se si mund të jetë më profesionale, si mund të kënaqet interesi publik, si munden gazetarët të investojnë energji dhe përpjekje për të kënaqur kurreshtjen e qytetarëve, thekson Sekulovski, përcjell PRESSonline.al
Menjëherë pas vendimit, zëvendëskryeministri Bojan Mariçiq u ofroi gazetarëve dhe shoqatave një amendament shtesë ligjor për, siç tha ai, “forcimin e mbrojtjes së gazetarëve dhe lirive të medias”. Sekullovski e refuzon këtë propozim si të papërshtatshëm.
– Edhe Shoqata e Gazetarëve të Maqedonisë vazhdimisht ofrohet t’u ndihmojë politikanëve në atë mënyrë që të mund t’i edukojmë më tej dhe të kemi trajnim shtesë si ata si bartës të funksioneve publike dhe si pjesë e tyre që mund të mos kenë më pozitë, por të kenë njëfarë fuqie ekonomike në shoqërinë tonë, duhet të kenë lëkurë më të trashë kur ekspozohen ndaj kritikave publike dhe se padia ndaj gazetarit nuk është ilaç, por nëse janë padi vërtet të arsyetuara, duhet të mendojnë dy herë se çfarë po bëjnë me veten e tyre. Pra, mendoj se oferta të tilla mund të perceptohen në mënyrë të pahijshme, është decid Sekullovski.
– Në këtë rast, mendoj se gjykata e keqinterpreton plotësisht ligjin dhe po përpiqet të gjejë një argument pse dikush duhet të botojë dhe pse dikush duhet të merret me gazetari dhe kjo praktikisht nuk është punë e gjykatës. Pra qytetarët janë ata që vlerësojnë nëse dikush është gazetar apo jo dhe nëse dikush është profesionist apo jo. Ka edhe shoqata të esnafit, një prej tyre është edhe Shoqata e Gazetarëve. Në vendin tonë, le të themi se kemi një Rregullore, rregulla loje kush mund të jetë anëtar dhe jo çdo gazetar mund të jetë anëtar. Vetëm shoqatat e esnafit, vetëm audienca dhe qytetarët mund të vlerësojnë nëse dikush është gazetar apo jo, por kjo absolutisht nuk është punë e gjykatës, thotë Sekullovski.
