Presidentja e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, ka vendosur të rikthejë për rishqyrtim Ligjin për Dhomat e Specializuara në Hagë, pas kërkesës së Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), e cila e kishte hartuar dhe sponsorizuar atë.
Ky rishqyrtim është i lidhur ngushtë me dispozitat që prekin juridiksionin dhe mandatin e Gjykatës Speciale, si dhe me garantimin e të drejtave kushtetuese të individëve që po gjykohen në Hagë. Kjo është një çështje e rëndësishme që ka nxitur debate të shumta në skenën politike.
Ligji, i miratuar më 6 tetor nga Kuvendi, parashikon kufizimin e dënimit maksimal në 15 vjet burgim, mundësinë e ankesës në Gjykatën Supreme të Kosovës, vuajtjen e dënimeve në Kosovë dhe faljen presidenciale. Këto dispozita janë të rëndësishme për të siguruar një sistem të drejtësisë më të drejtë dhe më të qartë.
Naim Jakaj nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka theksuar se kthimi i ligjit nuk e anulon atë dhe as nuk e kthen procedurën në pikën zero. Ai ka sqaruar se ligji do t’i përcillet komisionit përgjegjës parlamentar, i cili do të shqyrtojë arsyet e kthimit dhe do të përgatisë një raport për seancën plenare brenda katër javësh.
Për miratimin e tij të ri, nevojiten së paku 61 vota, që përbën shumicën e të gjithë deputetëve të Kuvendit. Kryetari i Kuvendit do ta përcjellë ligjin Komisionit përgjegjës-raportues, i cili do të shqyrtojë arsyet dhe do të përgatisë raportin për seancën plenare.
PDK-ja ka shprehur besimin se ligji do të miratohet sërish brenda katër javësh, duke argumentuar se rishqyrtimi ka si qëllim plotësimin e dispozitave të caktuara dhe forcimin e sigurisë juridike. Partia ka kërkuar që ky proces të shërbejë për finalizimin e ligjit, e jo për nisjen e procedurave nga e para.
Kthimi i ligjit ka shkaktuar reagime të forta politike. Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku, ka kritikuar etiketimet ndaj partisë së tij për shkak të kundërshtimit të ndryshimeve, duke e quajtur LDK-në tradhtare dhe kundërshtare të UÇK-së.
Ish-kryeministri Ramush Haradinaj e ka cilësuar këtë vendim si “turp të madh” dhe “goditje të rëndë për Kosovën”. Deputeti i PDK-së, Përparim Gruda, njëri prej hartuesve të ndryshimeve, ka insistuar se ligji nuk përmban gabime dhe ka kërkuar që rishqyrtimi të bazohet në argumente juridike.
Edhe Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së ka paralajmëruar përshkallëzim të veprimeve dhe protestave nëse ndryshimet nuk miratohen me procedurë të përshpejtuar. Këto zhvillime tregojnë tensionet e vazhdueshme në lidhje me këtë çështje të ndjeshme.
Ndryshimet e miratuara nga Kuvendi kufizojnë juridiksionin e Gjykatës Speciale kryesisht te veprat që lidhen me pretendimet për trafikim organesh, ndryshojnë periudhën kohore të krimeve që mund të trajtohen dhe përjashtojnë nga juridiksioni rastet që nuk lidhen drejtpërdrejt me këto pretendime. Kjo ka shkaktuar shqetësime në mesin e përfaqësuesve të komunitetit evropian, të cilët kanë ngritur alarmin për detyrimet ndërkombëtare të Kosovës dhe pavarësinë e Dhomave të Specializuara.
Dhomat e Specializuara në Hagë janë krijuar mbi bazën e ndryshimeve kushtetuese, ligjit të veçantë dhe zotimeve ndërkombëtare të Kosovës. Kjo situatë kërkon një vëmendje të veçantë dhe një qasje të kujdesshme nga të gjitha palët e përfshira.
