Publicisti Veton Surroi ka kujtuar një episod nga periudha e pasluftës në Kosovë, duke treguar se fillimi i konfliktit të armatosur në Maqedonia e Veriut në vitin 2001 rrezikonte të shkaktonte pasoja të mëdha në rajon, ndërsa reagimi i administratës ndërkombëtare ishte i ngadalshëm.
Në një bashkëbisedim në podcastin “PIKË” me aktivistin politik Blerim Shala, Surroi tregoi se në atë kohë kishte pasur kontakte me figura politike shqiptare në Maqedoni, përfshirë liderin e atëhershëm të Partisë Demokratike Shqiptare, Arbën Xhaferi, me qëllim që konflikti të ndalej dhe të hapej një proces politik.
Sipas Surroit, ai kishte kërkuar një takim urgjent me administratorin e atëhershëm të Kosovës në kuadër të UNMIK, Hans Hækkerup, për të paralajmëruar për rrezikun e përshkallëzimit të situatës.
“Është e premte, ora pesë dhe kërkova takim urgjent, sepse kishte rrezik që të fillonte një luftë me reperkusione shumë të mëdha. Por më thanë se ai nuk punon të shtunave dhe të dielave”, tregoi Surroi.
Në të njëjtin diskutim, Shala theksoi se konflikti në Maqedoni dhe tensionet në Lugina e Preshevës ishin, sipas tij, pasoja indirekte të ndryshimit të madh të situatës së sigurisë në rajon pas ndërhyrjes së NATO-s dhe vendosjes së KFOR-it në Kosovë në vitin 1999.
Ai shtoi se një nga pretekstet që u përdor për përshkallëzimin e situatës ishte marrëveshja për demarkacionin e kufirit ndërmjet Jugosllavisë dhe Maqedonisë, e cila përfshinte rreth 2200 hektarë territor të Kosovës, pa u konsultuar me institucionet ndërkombëtare që administronin vendin në atë kohë.
Në bisedë u përmend edhe vizita e presidentit amerikan George W. Bush në vitin 2001 në bazën ushtarake Camp Bondsteel në Kosovë. Sipas Shalës, gjatë asaj vizite Bush kishte kërkuar sqarime për situatën në Kosovë, ndërsa një nga diplomatët amerikanë i kishte thënë se çështja në thelb lidhej me pavarësinë e Kosovës.
Shala theksoi se në atë periudhë kishte edhe debate brenda administratës amerikane për praninë ushtarake në Kosovë, pasi Bushi gjatë fushatës zgjedhore kishte paralajmëruar mundësinë e tërheqjes së trupave amerikane. Megjithatë, sipas tij, sekretari amerikan i Shtetit Colin Powell kishte argumentuar se trupat e NATO-s duhet të qëndronin në Kosovë së bashku me aleatët.
