Një rrëshqitje dheu, e cila nisi në anën nepaleze të kufirit Kinë-Nepal, goditi të mërkurën zonën pranë pikës kufitare Gyirong, në Rajonin Autonom të Xizang-ut të Kinës Jugperëndimore, duke shkaktuar viktima dhe duke lënë një numër të madh personash të zhdukur. Pas fatkeqësisë nisi një operacion i gjerë kërkim-shpëtimi.
Ja çfarë dihet deri tani për ngjarjen, shkaqet dhe reagimin në terren.
Çfarë ndodhi?
Rreth orës 10:30 të mëngjesit të së mërkurës, një rrëshqitje dheu në anën nepaleze të kufirit shkaktoi viktima dhe la shumë persona të zhdukur në zonën e pikës kufitare Gyirong, në kontenë Gyirong të Xizang-ut, sipas autoriteteve vendore.
Sipas të dhënave më të fundit të publikuara nga autoritetet vendore të enjten, tre veta kishin humbur jetën, ndërsa 558 të tjerë ishin të zhdukur, 260 ndër të cilët të huaj. Ndërkohë, dy banorë vendas ishin shpëtuar.
Fatkeqësia ndërpreu rrugët, komunikimin dhe furnizimin me energji elektrike në zonë. Autoritetet kanë evakuuar banorët nga fshatrat e konsideruara të rrezikuara, ndërsa po punohet për rikthimin e komunikacionit dhe hapjen e rrugëve të dëmtuara.
Ministria e Jashtme kineze tha të enjten se gati 100 shtetas kinezë mbeteshin ende të zhdukur në zonën e prekur në Nepal. Ambasada kineze në Nepal po verifikon informacionin me autoritetet vendore.
Çfarë e shkaktoi fatkeqësinë?
Sipas ekspertëve të cituar nga autoritetet kineze, katastrofa u shkaktua nga një ortek akulli në lartësi të madhe në Nepal.
Ministria e Burimeve Natyrore e Kinës bëri të ditur se orteku i akullit krijoi një rrjedhë mbeturinash me shpejtësi të lartë, e cila më pas u shndërrua në një shkarje dheu teksa zbriste poshtë, duke marrë me vete akull, gurë dhe materiale të tjera.
Terreni gjithashtu e përforcoi intensitetin e katastrofës. Sipas Xu Qiang, një ekspert i katastrofave gjeologjike, president i Universitetit të Teknologjisë së Chengdu-së dhe kryeshkencëtar në Laboratorin Kombëtar Kyç për Parandalimin e Fatkeqësive Gjeologjike dhe Mbrojtjen e Mjedisit Gjeologjik, diferenca e lartësisë mes zonës ku nisi orteku dhe pikës kufitare Gyirong arrin në disa mijëra metra.
Zona e burimit vlerësohet të jetë rreth 5 000 metra mbi nivelin e detit, ndërsa pika kufitare Gyirong ndodhet në rreth 1 830 metra mbi nivelin e detit. Xu tha se pjerrësia e madhe e terrenit bëri që rrjedha e materialeve të lëvizte me shpejtësi jashtëzakonisht të lartë. Ai shtoi se vëllimi i materialeve ishte shumë i madh dhe mund të ketë arritur në dhjetëra milionë metra kubë.
Një faktor tjetër ishte edhe ekspozimi i lartë i zonës ndaj rrezikut. Pika kufitare Gyirong ndodhet në bashkimin e tre lumenjve, ndërsa ndërtesat dhe infrastruktura janë të shpërndara përgjatë drejtimit të rrjedhës, gjë që e rriti ndikimin e fatkeqësisë.
Foto nga VCG
Pse monitorohet nga afër liqeni i krijuar nga bllokimi i lumit?
Rrëshqitja e dheut shkaktoi gjithashtu një bllokim nga akulli, gurët dhe materialet e tjera në pikën ku bashkohen lumenjtë, duke formuar një liqen të përkohshëm të krijuar nga bllokimi i rrjedhës.
Sipas Ministrisë së Burimeve Ujore të Kinës, liqeni mbante rreth 2 milionë metra kub ujë deri të enjten në mëngjes dhe tashmë kishte filluar të mbushej me ujë. Pritet që 3 milionë metra kubë ujë shtesë të rrjedhin në liqen gjatë tre ditëve në vijim, tha ministria, duke shtuar se gjatë tre ditëve pasuese në liqen mund të hyjnë edhe rreth 3 milionë metra kubë ujë.
Ministria theksoi që po monitoron nga afër ndryshimet në liqenin pengues dhe po kryen llogaritjet mbi përmbytjet e mundshme në rast të një çarjeje për të mbështetur përpjekjet e shpëtimit dhe reagimit emergjent.
Si po përparon operacioni i shpëtimit?
Disa departamente qeveritare dhe forca shpëtimi janë vendosur në zonën e fatkeqësisë.
Autoritetet e menaxhimit të emergjencave në Xizang kanë dërguar 152 automjete dhe 792 veta, ndërsa trupa rajonale e zjarrfikësve dhe shpëtimit ka dërguar 72 automjete dhe 431 punonjës shpëtimi të pajisur me qen kërkimi, detektorë jete dhe pajisje të tjera të specializuara.
Të enjten në mëngjes, ekipi i parë i shpëtimit prej 141 anëtarësh, i dërguar nga Ministria e Menaxhimit të Emergjencave e Kinës, arriti në Gyirong. Personeli i shpëtimit po kryen operacione kërkim-shpëtimi, ndërsa po mbledh të dhëna mbi bllokimin e rrjedhës së sipërme.
Është bërë përparim konkret në restaurimin e infrastrukturës dhe zhvendosjen e personelit. Deri në orën 16:00 të së enjtes, sinjalet e komunikimit ishin rivendosur në një pikë tre kilometra nga pika kufitare Gyirong, duke shënuar përparim fazor në mbështetjen e komunikimit emergjent. Deri në orën 18:00 të së njëjtës ditë, rreth 800 metra të seksionit të dëmtuar të Autostradës Kombëtare G216 drejt pikës kufitare Gyirong ishin pastruar dhe rihapur.
Gjithsej 499 banorë të prekur janë zhvendosur siç duhet, më shumë se 320 prej të cilëve nga zonat me rrezik të lartë. Me ndihmën e autoriteteve kulturore dhe turistike, 555 turistë në qytezën Gyirong janë evakuuar dhe asnjë turist nuk ka mbetur i bllokuar në zonën e fatkeqësisë.
Ndërkohë, autoritetet meteorologjike kanë parashikuar reshje shiu dhe mot të fortë konvektiv në zonën Gyirong dhe drejt anës së kufirit të Nepalit gjatë tre ditëve të ardhshme. Ekspertët kanë paralajmëruar për fatkeqësi të mundshme dytësore, duke përfshirë rrëshqitje të mëtejshme dheu.
