Deputeti nga Maqedonia e Veriut, Salih Murat, mori pjesë si folës në panelin ndërkombëtar “Dialogu për Klimën në Ballkan”, të organizuar në kuadër të COP31 në Antalya të Turqisë, ku në prani të përfaqësuesve nga vende të ndryshme të rajonit u diskutuan sfidat klimatike, bashkëpunimi rajonal dhe mbrojtja e të drejtave të komuniteteve në procesin e tranzicionit klimatik.
Në këtë panel, Murat ndau tryezën e diskutimit me zëvendëskryeministrin e Kosovës, Fikrim Damka, dhe kryetarin e Këshillit Konsultativ të Pakicës Turke të Trakisë Perëndimore, Mustafa Trampa. Diskutimi u moderua nga Yaşar Baş, zëvendëskryetar i AK Partisë për Politikat e Mjedisit dhe Urbanizimit. Gjatë fjalës së tij, Salih Murat theksoi se tranzicioni klimatik nuk duhet të shihet vetëm si një çështje teknike, por si një proces me rëndësi të veçantë juridike, shoqërore dhe kushtetuese, i cili do të përcaktojë jo vetëm shpërndarjen e përfitimeve dhe humbjeve, por edhe përfaqësimin e komuniteteve në tryezat e vendimmarrjes. Ai nënvizoi se çështja nuk qëndron te drejtimi i transformimit klimatik, por te mënyra se si ai realizohet, duke theksuar se të drejtat e komuniteteve të pafavorizuara nuk duhet të cenohen dhe se ato duhet të jenë pjesëmarrëse aktive në këtë proces, e jo të mbeten në margjinat e tij.
Në këtë drejtim, Murat prezantoi shtatë propozime konkrete për një tranzicion klimatik të drejtë:
1. Përfshirjen në legjislacion të parimit të mosregresit në mbrojtjen e të drejtave.
2. Vlerësimin e ndikimit mbi komunitetet para marrjes së vendimeve.
3. Shpërndarjen transparente të fondeve për tranzicion të drejtë.
4. Përfaqësimin e komuniteteve në organet vendimmarrëse.
5. Sigurimin e qasjes në planet klimatike në gjuhën amtare, përfshirë edhe gjuhën turke.
6. Mbështetjen e kooperativave energjetike dhe partneriteteve lokale.
7. Krijimin e “Platformës Ballkanike për Klimën dhe të Drejtat e Komuniteteve”.
Propozimin për krijimin e kësaj platforme, Murat e paraqiti edhe në vëmendjen e Presidencës së COP31, duke vlerësuar se Turqia, falë lidhjeve të saj historike me Ballkanin, ka një pozitë të veçantë për të shërbyer si urë lidhëse në realizimin e kësaj nisme rajonale. Në mbështetje të qëndrimeve të tij, ai iu referua edhe bazës juridike ndërkombëtare, duke përmendur Marrëveshjen e Parisit, opinionin këshillimor të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë për klimën të vitit 2025, vendimin e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut në çështjen KlimaSeniorinnen dhe Konventën e Aarhusit. Pjesëmarrja e deputetit Salih Murat në këtë panel solli në diskutimet rajonale edhe perspektivën e Maqedonisë së Veriut, me theks të veçantë te nevoja për politika klimatike gjithëpërfshirëse, bashkëpunim ndërmjet vendeve të Ballkanit dhe garantimin e të drejtave të të gjitha komuniteteve.
Në fund, Murat shprehu mirënjohjen për Turqinë dhe qytetin e Antalyas për mikpritjen dhe organizimin e aktivitetit në kuadër të COP31.
