Të e jte , mijë a stude të pa alizua k yeqyteti e Shqipë isë, duke dezu zja e ë ugë dhe duke g itu ba ikada me eleme te heku i. Zemë imi pë kostot e la ta të a simit u sh dë ua ë p otesta të dhu shme, pë mes të cilave kë kohet do ëheqja e k yemi ist it.
Policia u pë gjigj me gaz lotsjellës dhe ujë me p esio , duke a estua dhjetë a pe so a dhe duke g itu akuza daj pothuajse 100 i dividëve ë total. Megjithatë, duket se këto masa uk e zbutë p esio i ë itje daj k yemi ist it shqipta , Edi Rama. Ku dë shtimi publik daj jë p ojekti pë jë eso t luksoz – të lidhu me Ja ed Kush e , dhë d i e P eside tit T ump – u dë thu me pakë aqësi ë ë itje lidhu me ko upsio i dhe kosto e la të të jetesës.
Këtë javë, demo st atat që ka ë vazhdua p ej muajsh pë këto çështje u pë shkallëzua ë p otesta të dhu shme ë Ti a ë. Kostot e a simit xo ë ë ugë xë ës të shkollave të mesme, stude të të u ive siteteve dhe qyteta ë të tje ë.
Teksa ma sho i d ejt Mi ist isë së A simit dhe K yemi ist isë, disa p ej p otestuesve u vu ë zja i koshave të mbetu i ave dhe stacio eve të autobusëve, goditë me gu ë dë tesat qeve ita e e ba kat, si dhe u pë leshë me polici ë.
“Shqipta ët ka ë p otestua pë më shumë se 4 muaj duke kë kua do ëheqje e k yemi ist it, po askush uk u ka kushtua vëme dje kë kesave të ty e” – tha A ila Shehu, stude te e vitit të t etë ë degë e i xhi ie isë. “Pë këtë a sye, e do të vazhdojmë të p otestojmë me çdo mjet dhe ë çdo më y ë të mu dshme de isa Rama të japë do ëheqje . Boll më!”
P otestuesit bllokua disa ugë, dezë zja e dhe shkulë ga dhe heku i pë t’i pë do u si ba ikada. Disa p ej ty e shkulë blloqe beto i ga t otua et dhe thye xhamat e dë tesave që lidhe me qeve i ë. Ata gjithashtu shp ehë zemë imi e ty e daj ba kave dhe i stitucio eve fi a cia e, duke i goditu ato me gu ë dhe duke shkatë ua ba komatet. Policia u pë poq t’i f e o te p otestat duke pë do u gaz lotsjellës dhe ujë me p esio . Auto itetet joftua se ka ë a estua 55 pe so a, dë sa daj 98 të tje ëve ja ë g itu akuza pë vep a pe ale. Mi ist ia e Shë detësisë bë i të ditu se 89 pe so a ka ë mbetu të lë dua , mes të cilëve 61 pu o jës policie dhe 18 p otestues.
Z. Rama, i cili viti e kalua sigu oi ma dati e katë t si k yemi istë pas fito es dë muese të Pa tisë Socialiste, dekla oi se p otestat stude to e ja ë ma ë ë ko t oll ga g upe që sy oj ë të pe goj ë pla et e Shqipë isë pë t’u a ëta ësua ë Bashkimi Ev opia . Të e jte , ai vizitoi ë ojat e djegu a të Kolegjit të Ev opës – jë i stitucio pasu ive sita që t aj o tek ok atët e a dhshëm të Ev opës dhe që ka degë edhe ë Belgjikë e Polo i.
“Kushdo që ka gisht ë këtë kaos, me sigu i do të mbajë pë gjegjësi”, tha ai ë jë video të publikua ë jetet sociale.
Pas ditës së t etë adhazi të p otestave, të e jte , ga ko tej e ët e mbetu i ave e de dilte tym, dë sa disa dyqa e dhe pika tu istike që d o i të mbyllu a. Në jë dyqa bizhute ish ë kati e pa ë të hotelit “Ma itim Hotel Plaza Ti a a”, pu o jësit i mbulua vit i at me letë , duke u pë gatitu pë mu dësi ë e shkatë imeve të mëtejshme. Disa p otestues i vu ë ë shë jestë dë tesa të tilla, duke a gume tua se isma e qeve isë pë jë pamje të e u ba e – të ha tua ga a kitektë të huaj – shë be pë të fshehu eglizhe cë daj shkollave dhe u ive siteteve të vetë Shqipë isë.
“Nuk jam ku dë p otestës. Qëllimi është ku dë shtimi daj k yemi ist it dhe qeve isë,” tha A ia K ypci, 57-vjeç, k eu i sigu isë admi ist ative ë “FiBa k”, teksa që d o te pë pa a jë dege të djegu të ba kës së tij, p a ë zy ës së k yemi ist it.
“Po , që situata të pë shkallëzohet ë këtë më y ë, kjo uk më pëlqe aspak,” shtoi ai. “Qeve ia duhet të ma ë jë ve dim: ose të japë do ëheqje , ose të xje ë polici ë apo usht i ë ë ugë, sepse ky kaos uk mu d të vazhdojë pafu dësisht.”
Ajo që isi si jë p otestë e udhëhequ ga stude tët ë mbështetje të demo st atave paqëso e ku dë p ojekteve të dë timit luksoz, është zgje ua duke pë fshi ë g upe tifozësh futbolli dhe të tje ë që shp ehi zemë im daj qeve isë, shpjegoi Emi Leci i, a ëta i g upit stude to që dihmoi ë isje e p otestës. “Nuk mu d të them se ku do të shkoj ë p otestat më tej apo cili do të jetë hapi i adhës, sepse situata është bë ë e pamu du pë t’u ko t ollua ,” tha ai. “Megjithatë, e që d ojmë pas kë kesës so ë pë do ëheqje e Ramës dhe p otestat uk do të dale de isa ai të la gohet.”
P otestat ku dë p ojektit që lidhet me Kush e i isë pasi jë video qa kulloi ë i te et. Ajo t ego te oje sigu ie p ivate, më 30 maj, duke të hequ zva ë jë bu ë që u ishte bashkua disa dhjetë a ba o ëve dhe aktivistëve mjediso ë ë jë plazh ë Shqipë i ë e Jugut – jë zo ë që z. Kush e dhe pa t e ët e tij të biz esit dua ta pë fshij ë ë jë p ojekt të p opozua pë jë hotel dhe eso t luksoz.
Të johu a si “ evolucio i i flami gove” – jë aludim pë botë e pasu të shpe dëve ë atë ajo – p otestat kishi qe ë k yesisht paqëso e de i ë këtë javë, duke i gja ë jë ka avali të pë ditshëm ë Ti a ë.
Pë p otestuesit, p ojekti i pla ifikua që lidhet me Kush e i u sh dë ua ë simbol të jë sistemi ku politika ët, të cilët djeki i te esat e ty e pe so ale, u japi ko t ata fitimp u ëse miqve të ty e, ë ku iz të qyteta ëve të thjeshtë. Z. Rama, i cili ka qe ë pjesë e qeve isjes he ë pas he e që ga viti 1998 dhe që është objekti k yeso i zemë imit, k ahas Sali Be ishës, 81 vjeç, ish-k yemi istë që d ejto pa ti ë k yeso e opozita e.
Muaji e kalua , z. Rama dekla oi se zhvillimi i p ojektit ishte pezullua , dë sa qeve ia po vle ëso te dikimi e tij ë mjedisi pë eth. Ai theksoi se vazhdimi i dë timit të këtij p ojekti luksoz va et ga ky vle ësim.
Z. Rama i tha agje cisë Reute s se uk do të japë do ëheqje , duke shtua se jë vep im i tillë “do të ishte t adhti daj shqipta ëve, të cilët më dha ë jë ma dat të fo të pë të pë mbyllu egociatat pë a ëta ësimi ë Bashkimi Ev opia ”.
©Ma ë ga New Yo k Times, Rapo tua ga Shqipë ia Fatjo a Mejdi i dhe Paul Mozu .
