Të nderuar përfaqësues të korrit diplomatik, komunitetit të biznesit, opinionit akademik dhe organizatave ndërkombëtare. Është një nder dhe kënaqësi e veçantë për mua që sot t’ju drejtohem.
Forumi i sotëm është shumë më tepër se një konferencë e radhës kushtuar ekonomisë. Ai është një mundësi për të biseduar se si e shohim të ardhmen e shtetit tonë dhe çfarë lloj ekonomie dëshirojmë të ndërtojmë në vitet që vijnë.
Vitet e fundit, fjala „qëndrueshmëri“ është bërë një nga termat më të përdorur në ekonominë botërore. Mirëpo, pas kësaj fjale nuk qëndron vetëm një rregullore e re, një standard i ri apo një proces i ri administrativ. Pas saj qëndron një ndryshim thelbësor në mënyrën se si funksionon bota.
Sot, të suksesshme nuk janë vetëm kompanitë që prodhojnë një produkt cilësor. Të suksesshme janë ato që dinë si të menaxhojnë me përgjegjësi burimet, si të investojnë te njerëzit e tyre, dhe si të krijojnë besim te investitorët, partnerët dhe konsumatorët.
Prandaj, kur flasim për një vizion kombëtar për zhvillim të qëndrueshëm, nuk flasim vetëm për ekologjinë. Nuk flasim vetëm për politika të gjelbra. Nuk flasim vetëm për harmonizim me standardet evropiane.
Po flasim për një model të zhvillimit ekonomik që krijon siguri. Për një shtet që është rezistent ndaj krizave. Për institucione që krijojnë besim. Për një ekonomi që është e aftë të konkurrojë në tregjet më të zhvilluara. Për një ekonomi që krijon mundësi që të rinjtë të qëndrojnë këtu, të themelojnë kompani, të investojnë dhe ta ndërtojnë të ardhmen e tyre në vend.
Sot bota është dukshëm më ndryshe nga ajo që e njihnim vetëm disa vite më parë. Luftërat, kriza energjetike, ndërprerjet në zinxhirët e furnizimit, presionet e inflacionit dhe ndarjet e reja gjeopolitike treguan se stabiliteti ekonomik nuk mund të merret më si i mirëqenë.
Në kushte të tilla, qëndrueshmëria pushon së qeni një zgjedhje. Ajo bëhet një parakusht për konkurrueshmëri.
Kompanitë që do të përshtaten me kohë do të kenë qasje në tregje të reja, në kapital të ri dhe te investitorë të rinj. Ato që do të investojnë në efikasitet energjetik, digjitalizim, inovacion dhe njohuri do të jenë kompanitë që do ta udhëheqin zhvillimin ekonomik në dekadën e ardhshme.
Pikërisht për këtë arsye, Qeveria e sheh rolin e saj si një partner aktiv të biznesit. Detyrimi ynë është të krijojmë një klimë të parashikueshme biznesi, institucione efikase, infrastrukturë moderne, arsim cilësor dhe një kornizë rregullatore që nuk do t’i pengojë investimet, por do t’i nxisë ato.
Dhe kur flasim për rezultate, nuk flasim vetëm për numra në vetvete. Pas çdo treguesi ekonomik qëndrojnë mijëra histori njerëzore. Qëndron puna e re e dikujt. Qëndron një fabrikë e sapohapur. Qëndron një pagë më e lartë. Qëndron një familje që i përballon më lehtë shpenzimet mujore. Qëndron një i ri që ka vendosur ta ndërtojë të ardhmen e tij këtu.
Prandaj është e rëndësishme t’i shohim faktet.
Shpesh thuhet se nuk duhet të krahasohemi me të kaluarën, por ne duhet ta bëjmë këtë, sepse nëse nuk krahasohemi me të kaluarën, nuk mund ta dimë se ku po shkojmë, nëse jemi më të mirë apo më të dobët se më parë. Prandaj, numrat dhe statistikat ndonjëherë janë të pamëshirshme, dhe si inxhinier, shpesh i referohem numrave dhe më pëlqen të flas me fakte dhe statistika.
Nëse hedhim një vështrim prapa, do të shohim se në periudhën nga viti 2017 deri në vitin 2023, rritja mesatare ekonomike ishte rreth 1,8% e Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) reale dhe pak më pak se 6% të PBB-së nominale. Sot kemi një dinamikë krejtësisht tjetër. Në vitin 2024 ekonomia u rrit me 3%, ndërsa në vitin 2025 me 3,5%, që është afërsisht dyfish, dhe ajo nominale në tremujorët e fundit është rritur me një ritëm prej mbi 8%.
Kjo nuk është rastësi. Është rezultat i rikthimit të besimit, stabilizimit të financave publike, mbështetjes aktive për investimet dhe bashkëpunimit të përbashkët me sektorin privat.
Po ashtu, nëse krahasojmë shifrat e inflacionit gjatë dy krizave më të mëdha që përjetuam, krizës globale energjetike dhe krizës që filloi me luftën në Ukrainë në vitin 2022, atëherë edhe këtu krahasimi është i pamëshirshëm. Në atë kohë inflacioni mesatar ishte dyshifror, rreth 14%, ndërsa tani po flasim për një inflacion mesatar prej 4,5%, për të cilin pres që deri në fund të vitit të bjerë nën 4%.
Por treguesi më i rëndësishëm ekonomik nuk është vetëm rritja e PBB-së. Treguesi më i rëndësishëm është nëse njerëzit jetojnë më mirë.
Në vitin 2024, rritja nominale e pagave ishte 12,6 për qind, në vitin 2025 arriti në 9,6 për qind, ndërsa edhe këtë vit presim një rritje prej mbi 8 për qind, ndërkohë që kësaj periudhe nuk pati ndërhyrje politike në tregun e punës, përkatësisht nuk u imponuan nivele të pagës minimale që mund ta rëndonin më tej ekonominë, siç kishte ndodhur në të kaluarën.
Edhe më e rëndësishme është se, pas një periudhe të gjatë, kemi sërish rritje reale të të ardhurave. Pas rënies së pagave reale me 2,9 për qind në vitin 2022, ato u rritën me 8,8 për qind në vitin 2024 dhe me 5,3 për qind shtesë në vitin 2025. Kjo do të thotë se rritja ekonomike nuk mbetet vetëm statistikë. Ajo po shndërrohet gradualisht në një standard më të mirë jetese për qytetarët.
Gjatë periudhës së kaluar kemi shlyer 4,4 miliardë euro borxh publik, ndërsa deri në fund të këtij viti maturohen edhe 983 milionë euro detyrime, të cilat gjithashtu do të përmbushen në kohë. Kjo dërgon një mesazh të fortë te tregjet financiare, investitorët dhe institucionet ndërkombëtare se shteti është një partner i sigurt dhe i besueshëm.
Por këtë nuk e them për të krijuar një ndjenjë kënaqësie me atë që është arritur.
Përkundrazi.
Kjo duhet të jetë baza mbi të cilën do të vazhdojmë të ecim përpara.
Qëllimi ynë nuk është vetëm rritje më e lartë.
Qëllimi ynë është rritje më cilësore.
Në këtë drejtim, qëndrueshmërinë nuk e shohim si një detyrim administrativ që vjen nga jashtë. E shohim si një mundësi zhvillimi.
Prandaj do të vazhdojmë t’i mbështesim kompanitë në transformimin e tyre të gjelbër dhe digjital. Do të punojmë për qasje më të mirë në financa, për reduktimin e procedurave administrative, për përmirësimin e infrastrukturës, për lidhje më të fortë me tregjet evropiane dhe për krijimin e kuadrove që do të jenë në gjendje t’u përgjigjen nevojave të industrisë moderne.
Dua të shpreh mirënjohjen time ndaj Bashkimit Evropian, Kombeve të Bashkuara dhe të gjithë partnerëve tanë ndërkombëtarë, të cilët vazhdojnë të mbështesin modernizimin e institucioneve dhe zhvillimin ekonomik të shtetit.
Njëkohësisht, dua t’u shpreh një falënderim të sinqertë edhe kompanive maqedonase, sipërmarrësve, punëtorëve dhe menaxherëve, të cilët çdo ditë dëshmojnë se dija, këmbëngulja dhe puna e ndershme janë strategjia më e fortë për zhvillim. Ju jeni heronjtë tanë, sepse sot sigurimi i një page të rregullt, krijimi i një vendi të ri pune dhe ofrimi i një vendi pune cilësor përfaqësojnë patriotizëm të vërtetë dhe një vizion të qartë se si dhe në ç’drejtim duhet të zhvillohet ekonomia maqedonase.
Vizioni ynë është i qartë.
Të ndërtojmë një shtet ku suksesi nuk do të varet nga privilegjet, por nga dija.
Një shtet ku institucionet do të jenë në shërbim të ekonomisë.
Një shtet që do të njihet për inovacionin, për cilësinë e produkteve të tij, për punën e ndershme dhe për një ekonomi konkurruese.
Një shtet që do të jetë mjaftueshëm i fortë për t’i përballuar krizat dhe mjaftueshëm i mençur për t’i njohur mundësitë që ato sjellin.
Jam i bindur se kemi dijen, kemi kapacitetet, kemi një ekonomi që dëshiron të rritet dhe kemi njerëz që meritojnë një të ardhme më të mirë.
Le të vazhdojmë ta ndërtojmë së bashku atë të ardhme.
