Sanksione të tilla janë të listuara në Kodin Penal (KP) për Përvetësim gjatë ushtrimit të detyrës, një vepër penale për të cilën dyshohet ish-zëvendëskryeministri Artan Grubi. Megjithatë, për të folur për dënimet, Grubi duhet së pari të akuzohet, dhe më pas prokuroria duhet ta vërtetojë çështjen në gjykatë, shkruan Vërtetmatësi.
Pasi ish-zëvendëskryeministri Artan Grubi u arrestua dje në kufirin maqedono-kosovar në pikën e kalimit të Bllacës, ka pasur mosmarrëveshje në publik nëse ai u dorëzua apo u arrestua, pse tani dhe çfarë do të ndodhë më pas me Grubin, dhe debate të hapura midis partive më të mëdha politike. Prandaj, është e këshillueshme të dihen disa fakte rreth rastit.
Grubi ende nuk është akuzuar
Fakti i parë i rëndësishëm është se ende nuk ka aktakuzë kundër Grubit, por ai është i dyshuar. Ai u largua nga vendi, pra u arratis, si pjesë e një hetimi të nisur tashmë nga prokuroria publike kompetente për abuzimet që lidhen me Lotarinë Shtetërore, të kryera së bashku me ish-drejtorin Përparim Bajrami, i cili është ende në arrati. Pasi Ministria e Brendshme ngriti kallëzime penale kundër disa personave – 8, dhe Prokuroria Publike i pranoi ato për 6, Grubi u largua nga vendi. Si shpallja e padive penale ashtu edhe arratisja ndodhën më 16 dhjetor 2024. Disa orë më vonë, me urdhër të Prokurorisë Publike, Ministria e Brendshme lëshoi një urdhër arresti kombëtar dhe më pas një ndërkombëtar për Grubin dhe Bajramin. Urdhër arresti u lëshua pasi policia kreu një kontroll në disa vende si pjesë e hetimit, dhe gjatë kontrollit, as Grubi dhe as Bajrami nuk u gjetën në shtëpitë e tyre.
Vetë arratisja dhe mënyra se si ai kaloi pikën kufitare të Bllacës ishin një temë e nxehtë debati politik në publik për një kohë të gjatë më pas, dhe Grubi pretendoi në profilin e tij në Facebook ditën e parë se nuk ishte arratisur, por se po vizitonte Kosovën dhe se do të kthehej në vend.
Pas lëshimit të urdhër arresti ndërkombëtar, Gjykata Penale pranoi kërkesën e prokurorisë për 30 ditë paraburgim për të dy.
Pas marrjes së njoftimit nga Ministria kompetente e Brendshme se dy personat për të cilët Prokuroria Publike propozoi masën e paraburgimit që nga zbulimi i tyre, përkatësisht privim nga liria, dhe në lidhje me hetimin për Lotarinë Shtetërore, nuk janë të disponueshëm për agjencitë e zbatimit të ligjit, ajo miratoi vendime për të pranuar propozimin e Prokurorisë Publike dhe për të cilët u caktoi masën e paraburgimit në kohëzgjatje prej 30 ditësh, njoftoi Gjykata Penale më 17 dhjetor.
Për çfarë kërkohen të dyshuarit?
Edhe pse në padinë penale e ngritur nga Ministria e Brendshme kundër Bajramit, Grubit dhe individëve të tjerë renditeshin disa vepra penale (shpërdorim i pozitës dhe autoritetit zyrtar, pranim ryshfeti dhe abuzim me procedurën e tenderit publik, dhënie kontrate prokurimi publik ose partneriteti publik-privat), në urdhër-arrestin ndërkombëtar thuhet se ata kërkohen për një krim: Përvetësim në detyrë, i rregulluar nga neni 354 i Kodit Penal. Ja dispozitat e nenit 354 që janë renditur në urdhër-arrest:
Përvetësimi në shërbim
Neni 354
(1) Personi zyrtar i cili, me qëllim që të përfitojë për vete ose për një tjetër përfitim të paligjshëm pasuror, përvetëson para, letra me vlerë ose sende të tjera të luajtshme të besuara në shërbim, dënohet me burgim nga gjashtë muaj deri në pesë vjet.
(2) Nëse kryesi i krimit të përmendur në paragrafin 1 ka përfituar një përfitim më të madh pasuror, ai dënohet me burgim nga një deri në dhjetë vjet.
(3) Nëse kryesi i krimit të përmendur në paragrafin 1 ka përfituar një përfitim të konsiderueshëm pasuror, ai dënohet me burgim prej të paktën katër vjetësh.
(5) Me dënimin e përmendur në paragrafët (1), (2) dhe (3) të këtij neni dënohet edhe personi përgjegjës, personi përgjegjës në një person juridik të huaj që ka një zyrë përfaqësimi në Republikën e Maqedonisë ose personi që kryen aktivitete me interes publik, nëse krimi është kryer në ushtrimin e autorizimit ose detyrës së tij të veçantë, të përcaktuar me ligj.
Neni 22 i Kodit Penal, i cili rregullon veprën penale të Bashkëpunimit, citohet gjithashtu për të dyshuarit, dhe sanksionet i referohen një vepre penale specifike, këtë herë 354, Përvetësimi në detyrë.
Siç shihet nga dispozitat e nenit 354, Grubi (dhe Bajrami) mund të marrin burgim deri në 10 vjet, nëse Prokuroria Publike vazhdon të ngrejë akuza sipas këtij neni dhe nëse arrin ta provojë veprën penale në gjyq. Dënimi minimal është gjashtë muaj, por nëse vërtetohet se i dyshuari, pra i pandehuri, ka përfituar përfitim më të madh material, dënimi i kërcënuar është nga 1 deri në 10 vjet burg, dhe nëse bëhet fjalë për përfitim të konsiderueshëm material, atëherë dënimi është të paktën 4 vjet. Përvetësimi, pra dëmi në padinë penale ishte i listuar në mbi 8 milionë euro.
Vetëm pak ditë para se të fillonte gjyqi i Grubit, më 9 dhjetor 2024, ai dhe ish-gjyqtari Enver Bexheti u vendosën në “listën e zezë” të SHBA-së për “korrupsion të konsiderueshëm” dhe arsye të tjera.
